Lingua loopt

videostillHoe gaat het met je boek? vragen mensen. Dat vind ik leuk, zeker nu ik naar waarheid kan antwoorden: goed.

Omdat het nieuwe boek voor een deel gebaseerd is op het oude Taaltoerisme, was ik een beetje bezorgd dat media het links zouden laten liggen. Gelukkig doen ze dat niet. Da’s ook wel terecht, want meer dan de helft van de tekst is wel degelijk gloednieuw – je zou kunnen zeggen dat Lingua een soort Taaltoerisme plus ‘Taaltoerisme 2’ in één band is. Maar ja, er komen voortdurend zo veel boeken uit dat je om het minste of geringste terzijde gelegd kunt worden.

Een paar reacties dan:

  • De ‘(historische) taalweetjes werken heel verslavend’ – Margot Poll in NRC.
  • ‘Stof tot nadenken genoeg, maar Lingua is ook gewoon een heerlijk struinboek’– Liesbeth Koenen in de Telegraaf.
  • ‘Onderhoudende beschouwingen’ – Erik van den Berg in de Volkskrant.
  • ‘Een feestelijk boek’; de ‘anekdoten brengen [Dorren] op een speelse manier snel bij de specifieke kern’ – Marcel Grauls in Het Belang van Limburg.
  • ‘Een heerlijk boek dat je in één teug uitleest’ – Naomi Jansen in KIJK. ★★★★
  • ‘Niet alleen een aanrader voor taalliefhebbers’; ‘slaagt erin om over elke taal een interessant verhaal te vertellen’ – Quest.
  • ‘Een fijn boek om (…) alvast te dromen over je volgende Europese vakantiebestemming’ – Erica Renckens op Kennislink.nl.

Lees verder

Advertenties
Geplaatst in boeken e.d. | Tags: | 3 reacties

Nasale bananen

neusbanWaarom spreken we metaal uit als mәtaal, met de ә-klank van ‘je’? Waarom hoor je mensen wel ‘kәnijn’ zeggen, maar eerder ‘tonnijn’ dan ‘tәnijn’? Waarom wordt kanarie vaak ‘kannarie’, ‘kәnarie’ of zelfs ‘knarie’, maar kaneel niet ‘kneel’ en zelfs niet altijd ‘kәneel’, maar eerder ‘kanneel’. Waarom kun je de naam Doreen wel uitspreken als ‘dorreen’, maar het woord ‘dooreen’ niet? En waarom Nadien wel als ‘naddien’, maar nadien niet? Waarom kunnen we van banaan niet alleen ‘bannaan’, maar zelfs ‘bәnaan’ maken, maar van nasaal hoogstens ‘nazzaal’, niet zo snel ‘nәzaal’? Waarom spreken we Venezuela uit als ‘venәzuela’ of als ‘vinnezuela’, maar niet als ‘venezuela’, met drie heldere e-klanken?

Tenminste, volgens mij – misschien hoor en zeg jij sommige dingen anders, en ik sta ook zeker niet voor alle details in. Maar ik hoop dat we het wel eens kunnen worden dat we in het Nederlands sommige onbeklemtoonde klinkers niet of nauwelijks afzwakken (de ‘oo’ van dooreen’), sommige enigszins (nasaal wordt wel ‘nazzaal’, maar niet ‘nәzaal’) en nog weer andere heel sterk (‘konnijn’, ‘kәnijn’ – een liedje van Maarten van Roozendaal heet zelfs ‘Knijn’). Waarom doen we dat? Lees verder

Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , , | 17 reacties

Tweeënhalve kilo boeiende smeuïgheid

HGVHet groot vloekboek hinkt op meerdere gedachten, maar gelukkig zijn het overwegend goede gedachten.

Eén gedachte is: we maken een gedegen informatief boek over vloeken in het Nederlands, met betrouwbare informatie. Dat is gelukt. Naar volledigheid lijkt niet te zijn gestreefd, maar véél is het ook nu al van: van etterbak tot gratenkut en van kapoen tot kech. Het staat vol etymologische verrassingen, culturele beschouwingen en (socio-, psycho- en historisch-)linguïstische inzichten. Bovendien, het loutere feit dat we hier als volwassenen onder elkaar informatie delen over woorden als kloothommel, sodeju en crapuul werkt ontegenzeggelijk op de lachspieren, ook al is die informatie gewoon boeiend en correct. Speciale en eervolle vermelding verdient hier de vondst van de ‘scheldschade’: enkele tientallen behandelde woorden krijgen een score die uitdrukt hoeveel pijn ze de ontvangende partij doen. Een soort bijsluiter om als uitdelende partij beter te kunnen doseren, zeg maar. Lees verder

Geplaatst in boeken e.d., Nederlandse taal | Tags: , | Een reactie plaatsen

5+1 aan weerszijden van het Kanaal

5-1Voor een Europese taal vervoegt het Engels zijn werkwoorden maar raar. In de tegenwoordige tijd zijn bijna alle vormen hetzelfde: I see, you see, we see, you (guys) see and they see. Maar net als je begint te denken dat de Engelse o.t.t. vervoegingsloos door het leven gaat, duikt er een verrassing op: she·he·it sees, met een s aan het end. Geen grote verrassing natuurlijk, want zo’n beetje iedereen wéét dat, maar toch, als je het niet wist, zou je het niet zien aankomen.

Dit type vervoeging is uitzonderlijk. De meeste Europese talen hebben veel meer tierelantijnen. Het Nederlands heeft drie vormen (zie, ziet, zien), en talen als Spaans en Tsjechisch nog veel meer. Anderzijds, de Scandinavische talen zijn nog een slag soberder dan het Engels, een taal waar ze in het algemeen aardig wat mee gemeen hebben. In het Deens bijvoorbeeld zijn alle zes vormen identiek: het werkwoord se (zien) wordt vervoegd, of eigenlijk juist niet, als jeg ser, du ser, hun·han ser, vi ser, I ser, de ser. Lees verder

Geplaatst in vreemde talen | Tags: , , , , | 4 reacties

De verbabeling van Babel

ZH3Op dit moment bestaat van Babel alleen een Engelse versie, en die zijn we op dit moment nog af en mooi aan het maken: tikfouten eruit, plaatjes erin, fleurig kaftje erom. Maar zelfs nu tekent zich al een toepasselijk veeltalige toekomst voor het boek af.

Van de twintig talen die in het boek aan de orde komen, zal het in zeker vier verschijnen. Naast het Engels zijn dat het Spaans, Russisch en, het nieuws van vandaag… Mandarijn! Verder heb ik goede hoop dat de Duitse uitgever weer aanhaakt, want van mijn vorige boek ligt al de vierde druk in de winkel, dus die zal toch niet heel ontevreden zijn. Bij die andere vijftien talen zijn er wel een paar waar ik van droom, maar ik reken nergens op. Lees verder

Geplaatst in boeken e.d. | Tags: , | 2 reacties

Wie talen zijn (4): zeepsop en wasgoed

TrollGroup(1) Wat een gaaf idee, #familieopstellingen voor de talen die je spreekt. Ik ga er eens goed over nadenken. Frans is in ieder geval voor mijn gedroomde #alterego….

(2) Ik heb er een nachtje over geslapen… en dit plaatje komt eruit:
Nederlands ben ik zelf. Engels is mijn makker en studiemaatje, betrouwbaar en behulpzaam. We hebben vooral een zakelijke relatie. Frans is al vele jaren mijn gedroomde grote zus, die mijn voorbeeld is. Hoewel droomzus en ik veel gemeen hebben, vallen we toch niet helemaal samen. Daarom trek ik veel met haar op, en zij blijft mij inspireren. Grieks is mijn nieuwe vriendin, we kennen elkaar nog niet zo lang, maar als ze mij wat tegemoetkomt, begrijpen we elkaar prima en kletsen erop los. Spaans en Italiaans zijn mijn Facebookvrienden, we kennen elkaar oppervlakkig maar zouden gemakkelijk nader contact kunnen leggen. Op dit moment hoeft dat echter niet zo nodig. Verder is er nog een vage herinnering aan iemand met wie ik lang geleden leuk omging, maar die uit mijn leven verdwenen is. Ik heb ook geen adresgegevens meer. Dat is Russisch.
Femke de Slegte Lees verder

Geplaatst in vreemde talen | Tags: , | 1 reactie

Wie talen zijn (3): held en dandy

TrollGroupEngels is mijn vrouw, heel vertrouwd en bekend en ik ken ook haar wat narcistische kantjes. Duits is een aardige buurman die ik eigenlijk wat beter zou moeten kennen. Frans een mooie en eigenzinnige vriendin die eigenlijk iets te cool is voor mij. Fins is een oude nerdy vriend die in de loop van de jaren wat saai is geworden maar nog altijd kan opvlammen. Russisch een jeugdliefde met wie ik nog altijd heel goed kan opschieten. Fries een wat narrige maar eigenlijk wel sympathieke oom. Japans een lagereschoolvriend die ik uit het oog verloren ben. Gaelic iemand waar ik vroeger van een afstandje verliefd op was, die nog net zo leuk blijkt en op wie ik wat té verkikkerd dreig te raken. Nederlands ben ik zelf.
Bruno van Wayenburg Lees verder

Geplaatst in vreemde talen | Tags: , | 1 reactie

Wie talen zijn (2): tweede huid en wrongel

TrollGroupIk wilde een dezer dagen wat reacties op mijn vraag plaatsen, maar de eerste vijf die zijn binnengekomen vind ik al zo mooi dat ik niet het geduld heb om te gaan zitten wachten met plaatsen tot de stroom opdroogt. Als er meer binnenkomen, maak ik gewoon weer een blogje. Hier zijn ze:

Fries is thuis, Twents is straat, Nederlands is school, Duits is vriend, Engels is wereld, Zweeds is meer, Italiaans en Spaans zijn terras…
Willem Kuiper Lees verder

Geplaatst in vreemde talen | Tags: , | 2 reacties