De verbabeling van Babel

ZH3Op dit moment bestaat van Babel alleen een Engelse versie, en die zijn we op dit moment nog af en mooi aan het maken: tikfouten eruit, plaatjes erin, fleurig kaftje erom. Maar zelfs nu tekent zich al een toepasselijk veeltalige toekomst voor het boek af.

Van de twintig talen die in het boek aan de orde komen, zal het in zeker vier verschijnen. Naast het Engels zijn dat het Spaans, Russisch en, het nieuws van vandaag… Mandarijn! Verder heb ik goede hoop dat de Duitse uitgever weer aanhaakt, want van mijn vorige boek ligt al de vierde druk in de winkel, dus die zal toch niet heel ontevreden zijn. Bij die andere vijftien talen zijn er wel een paar waar ik van droom, maar ik reken nergens op.

Een Nederlandse vertaling ga ik de komende maanden zelf maken. Of beter gezegd, ik ga het boek in het Nederlands navertellen, want als auteur voel ik me niet verplicht om me nauwkeurig aan mijn eigen origineel te houden. Het is een klus waar ik me op verheug, want het lijkt me leuk werk, en goed te doen.

Mijn teksten in goed en helder Mandarijn omzetten, daarentegen, lijkt me een helse onderneming, zelfs voor een professionele moedertaalsprekende vertaler. Natuurlijk, zij (of hij) heeft eerder met het bijltje gehakt, en ze heeft als voordeel dat ik haar niet op de vingers kan kijken. Maar de obstakels lijken me aanzienlijk.

Een paar voorbeelden. In Babel laat ik zien hoe je aan het Russisch en het Engels kunt zie dat ze aan elkaar verwant zijn. Dan gaat het dus vooral om woorden die tot een gezamenlijke oervorm te herleiden zijn, en daarnaast om een paar grammaticale trekjes die ze gemeen hebben. Het is niet moeilijk om dat stuk letterlijk te vertalen (al krijg je dus wel een tekst met veel Latijnse én cyrillische letters tussen de karakters), maar voor een Taiwanees die noch Engels noch Russisch kent lijkt het me een vrij ontoegankelijk verhaal. Kan de vertaler de zaak een beetje lokaliseren? Ik zou niet weten hoe. Ik hoop eigenlijk maar dat veel lezers toch wel een beetje Engels kennen.

Het hoofdstuk over het Vietnamees beschrijft mijn eigen inspanningen om die taal onder de knie te krijgen. Dat is prima te vertalen, maar het is sterk de vraag of Chinese lezers zich in mijn  geworstel kunnen inleven: de Chinese talen zijn weliswaar niet verwant aan het Vietnamees, maar ze lijken er wel in veel opzichten op. Vietnamees is voor Taiwanese lezers niet moeilijker dan pakweg Italiaans voor ons, schat ik zo.

En het toppunt is dit: het Babel-hoofdstuk over het Mandarijn ontzenuwt tien mythes over het Chinese karakterschrift. Als die mythes nou ergens níét de ronde doen, dan is het wel in China en Taiwan. Een zinloos hoofdstuk dus. Anderzijds, mijn vorige boek bevatte een stoomcursus cyrillisch, en die heeft de Russische vertaler gewoon laten staan. Zodat ik de Russische lezers in het Russisch beknopt uitlegde hoe ze gemakkelijk cyrillisch kunnen leren, zodat ze op vakantie in Rusland Russische namen en een paar eenvoudige Russische woordjes kunnen lezen.

Moet je eens opletten hoe ik binnenkort de Chinezen haarfijn uitleg hoe het zit met dat schrift van ze.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in boeken e.d. en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op De verbabeling van Babel

  1. Lingling zegt:

    Ik heb Chinees als moedertaal, ben nu heel erg benieuwd naar 巴别 en die tien mythes over het Chinese karakterschrift!

    Like

  2. Ik houd me aanbevolen als vertaler voor Duits!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s