Ingeburgerd in Gotenburg


evenemang2Evenemang
voor ‘evenement’. Enkät voor ‘enquête’. Mejl voor ‘mail’. Je moet ze even hardop uitspreken, maar dan zie je ze in Zweden ook overal: buitenlandse woorden met een spelling die de (Zweedse) uitspraak weerspiegelt, niet hun herkomst. Ik weet dat sommige Nederlanders en Vlamingen ervan gruwen en meteen visioenen krijgen van kompioeter en odeklonje, maar ik hou er wel van. Dus nu ik een paar dagen in Gotenburg rondloop, geniet ik van foajé, nivå, intervju en blogg.

foajeBetekent dat nou dat het Zweeds vrij is van spellingconservatisme? Dat ze nefaste etymologische overwegingen op dit gebied hebben uitgebannen? Toch niet. Ik kwam hier de onderhoudende taalkundige Mikael Parkvall tegen (de schrijver van het erg leuke boek Limits of language), en die vertelde me dat de Zweedse spelling sinds 1907 niet meer veranderd is.

pja%cc%88ser

Pjäs voor ‘toneelstuk’ is ontleend aan het Franse pièce.

Dat klinkt misschien aantrekkelijk, maar het betekent dat de spelling inmiddels achterloopt op de uitspraak. In de uitspraak van woorden als djup en djur (‘diep’, ‘dier’) is de beginklank in de loop van de twintigste eeuw weggevallen, maar op papier staat gewoon nog steeds die d. En zelfs in 1907 werd de l van ljus (‘licht’) allang niet meer uitgesproken, aldus Mikael. Die l heeft in het Zweedse woord ljus dus dezelfde nostalgische bestaansgrond als de w in ons woord erwt en de b in ambt.

Kortom, woorden met oude rechten mogen hun spelling behouden, maar veel nieuwkomers worden in één klap hardhandig ingeburgerd. Zo geformuleerd klinkt het Zweedse spellingbeleid opeens een stuk minder verlicht.

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in vreemde talen en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Ingeburgerd in Gotenburg

  1. Dat “enkät” is anders ook maar ’n ongelukkig gespeld woord. Wordt die en- nu als “en”, “an” of “ang” uitgesproken? Daar zijn de Zweden zelf nog niet helemaal uit. Maar dan die k- voor -ä. Die is in het Zweeds normaal gesproken “sj-” (dus “kära” – sjèra), maar niet in dit leenwoord. Zo bezien hadden ze het dan toch beter op z’n Frans geschreven, om misverstanden te vermijden.

    Like

    • Gaston zegt:

      Over dat ‘en’ heb ik wel even nagedacht, maar bij de uitspraak van de combinatie kä heb ik niet stilgestaan. Ik wéét dat wel, maar ik zeg het niet automatisch goed.
      Ik hoorde trouwens ook dat ze het woord ‘arrangör’ uitspreken alsof het in het Frans ‘arrangueur’ was, met de g van garçon dus. Terwijl ik óf de Franse uitspraak óf /arranjör/ zu verwachten. Maar goed, misschien zei die persoon het gewoon fout.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s