Zwaveldampen en uitlaatgassen

Moenen en Mariken.Houtsnede uit 1518.

Moenen en Mariken op een
houtsnede uit 1518.

Bijgelovig ben ik nauwelijks, gelovig nog minder en Noors al helemaal niet. En toch, als het even kan zou ik liever niet wonen aan de Duivelsstraat, de Beëlzebublaan of het Satansplein.

Maar zulke straatnamen bestáán toch ook niet, zul je zeggen – en trouwens, wat heeft Noorwegen ermee te maken?

Klopt: voorzover ik weet (ik heb niet gegoogeld; je moet een verhaal niet doodchecken) zijn er geen straten met zulke onmiskenbaar diabolische namen. Maar toen ik vanochtend een paar boeken ging bezorgen bij kopers hier in Amersfoort, zag ik onderweg een Moenenstraat. Moenen is een personage in het laat-middeleeuwse toneelstuk Mariken van Nieumeghen (of Nimwegen). Als ik hem de slechterik in het verhaal noem, doe ik hem tekort: hij is de duivel zelve, de prins der duisternis, de vorst van de onderwereld, het kwaad in hoogsteigen persoon. De Moenenstraat – je zult er maar wonen!

Maar misschien heeft de ambtelijke naamgevingscommissie aan een ándere, veel zachtmoediger Moenen gedacht, eentje waar ik nog nooit van gehoord heb? Die smoes is kansloos, vrees ik, want in de hele buurt zijn de straatnamen op middeleeuwse literatuur geïnspireerd: Elkerlijkstraat, Balladepad – dat werk.

Amersfoort is trouwens sowieso goed in slechte straatnamen. Een paar kilometer ten noorden van de Moenenstraat is een Laan van Duurzaamheid: een brede rechte streep asfalt zonder zebrapaden tussen huizen zonder zonnepanelen. Schaam je, naamgevingsambtenaren. Laan van Duurzaamheid? Het mocht wat. Huicheldreef zul je bedoelen!

En, o ja, wat doet het ertoe dat ik niet uit Noorwegen kom? Dat zit zo: het schijnt dat in dat land krachttermen veel vaker naar de duivel verwijzen dan elders in Europa. De sprekers van de meeste talen blazen stoom af door het aanroepen van een goddelijk wezen of het menselijk lichaam (zijn organen en uitscheidingsproducten, zijn bezigheden en aandoeningen), maar de Noren hebben kennelijk een bijzonder zwak voor woorden als faen, satan, djævelsk en helvete (‘duivel’, ‘satan’, ‘duivels’ en ‘hel’). Hetgeen me doet vermoeden dat een ‘Moenenstraat’ er nooit genade zou hebben gevonden in de ogen van een ambtelijke commissie. Te shockerend.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Nederlandse taal en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Zwaveldampen en uitlaatgassen

  1. In de buurt van genoemde Moenenstraat ligt de Badelochstraat. Aanvankelijk was voor deze straat de naam Maagdenstraat toegekend. Maar bij de oplevering van de huizen heeft de gemeente de naam gewijzigd in Badelochstraat. Want, zo herinner ik me de krant, ‘men’ vond dat je de bewoners de naam Maagdestraat niet kon aandoen. Zie ook: http://www.archiefeemland.nl/de-regio/amersfoort/wijken-en-straten/b/badelochstraat

    Like

  2. René Dings zegt:

    Er zijn twee Luciferstraten in Nederland. De Luciferstraat in Haarlem is genoemd naar Lucifer (via het toneelstuk van Vondel). De Luciferstraat in Eindhoven naar een oude luciferfabriek…

    Ik moest bij het lezen van je stuk trouwens meteen denken aan de straat ‘Tussen Hel en Vagevuur’ in Enkhuizen. Zou de duivel daar wonen? Zie http://www.overstraatnamen.nl/2014/01/hoerejacht-enkhuizen.html

    Like

  3. Trix zegt:

    Mijn Zweedse schoonzusje zegt dat dit in Zweden net zo is. Ze wees me op gewoonte in Zweedse kerken om aan de ene kant van de ruimte een hemelse hemel af te beelden en aan de andere kant een gruwelijke hel

    Like

    • Gaston zegt:

      Ik heb de indruk dat de Zweden een wat rijker spectrum aan krachttermen hebben dan de Noren, die erg verknocht schijnen te zijn aan hun hel en duivel. Maar ik durf het niet al te stellig te beweren.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s