De grote dictator

dicteeIk had voor dit jaar het volgende Groot Dictee der Nederlandse Taal geschreven.

‘Als NOS Journaal-correspondent was Philip Freriks jarenlang gestationeerd in het Frankrijk van de Vijfde Republiek. Al sinds de napoleontische tijd hecht deze West-Europese natiestaat sterk aan zijn centralistisch-republikeinse traditie, waarbij een disproportioneel  gewicht wordt toegekend aan de eenheid en puurheid van de sacrosancte nationale taal. De politici en bureaucraten behandelen de dialecten en argots van ’s lands regionale minderheden met zo veel repressief dedain, grenzend aan uitroeiingsbeleid, dat deze EU-lidstaat zich meermalen de kwalificatie ‘linguïstische schurkenstaat’ heeft moeten laten welgevallen.

Eenieder die in Frankrijk heeft schoolgegaan, heeft daar kennisgemaakt met de welhaast obsessieve manier waarop spelling- en andere taalnormen uitentreuren in elke jonge Fransman en Française worden gestampt. Het continu voorschotelen van dictees is er standaardpraktijk, waardoor onder meer het vreemdetalenonderwijs schade lijdt.

Sinds midden jaren tachtig wordt dit fenomeen zelfs na het basis- en voortgezet onderwijs gecontinueerd: telkenjare dicteert journalist Bernard Pivot [deze naam zullen we niet meerekenen in de puntentelling] een vrij arbitraire reeks van godsonmogelijke zinnen. Het is thans usance dat velen op een A4’tje accuraat kopiëren wat deze literatuurgoeroe declameert. Ridicule tradities als deze passen alleszins bij de onattractieve Franse attitude jegens de eigen taal, waarin schoolmeesterachtige hardvochtigheid hand in hand gaat met een pathologisch superioriteitscomplex.

Uitgerekend dit sneue element van de in menigerlei opzicht magnifieke Gallische cultuur heeft Philip Freriks geplagieerd, althans geïmporteerd naar de Lage Landen. Geen poëzie-evenement helaas, geen bellettrieconcours, zelfs geen Scrabblekampioenschap – zaken waar de francofonie nochtans ook op kan bogen. Nee, een dictee. Het Groot Dictee zelfs, met de plagiator zelf als grote dictator.

Dit on-Nederlandse wanproduct hijst een van de oninteressantste aspecten van onze taal ten onrechte op het schild der media-aandacht. Het creëert de mythe dat orthografische competentie een substantieel, ja cruciaal deel is van de minimumtaalbeheersing. Quod non, parbleu, en allesbehalve! Oftewel: het is ver bezijden de waarheid.

Daarom zeg ik: basta, een rigoureus basta. Nederlanders en Belgen, bevrijd u van Freriks’ dwingelandij. Bevrijdt u zich van die ex-tv-journalist, en ook van Martine Tanghe, zijn Vlaamse complice. Weg met die dictators!’

Maar ik ben niet gevraagd om het Groot Dictee te schrijven. Misschien volgende keer.

****

Deze blogpost is later het eerste hoofdstuk van mijn bundel Vakantie in eigen taal (uitg. Athenaeum, 2016, 208 blz) geworden. Bestel het hier.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Nederlandse taal en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

11 reacties op De grote dictator

  1. René zegt:

    Voorwaar een fraai staaltje bellettrie!

    Like

  2. astrid smit zegt:

    Hear, hear! Heb je je al aangemeld als nieuwe dictator?

    Like

  3. Guido Bernsdorff zegt:

    Met het disproportionele belang dat de Fransen toekennn aan hun taal en cultuur contrasteert de houding van ons, Nederlanders.
    Ik zag dit fraai verwoord op een forum waarvan ik helaas de naam vergeten ben:
    Er is geen ander volk dat zo’n onthutsend gebrek aan waardering voor zijn erfgoed (historie, liederen, taal) combineert met zo’n irritant gevoel van morele superioriteit.

    Like

  4. Margreet Sanders zegt:

    die laatste bevrijd – bevrijdt heb ik lang over moeten nadenken…

    Like

  5. “basis- en voortgezet onderwijs”: mag je hier ‘onderwijs’ vervangen door weglaatstreepje? Bij ‘basisonderwijs’ zit het aan het woord vast en bij ‘middelbaar onderwijs’ niet.

    Like

  6. Daar is geen woord Frans bij.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s